September 28, 2022

Chắc hẳn ai trong đời cũng được trải nghiệm cảm giác mất ngủ. Đó là những đêm trằn trọc không ngủ nổi hay những lúc đang ngủ thì giật mình tỉnh giấc giữa đêm. Nếu lặp lại điều đó quá nhiều, nó khiến cơ thể chúng ta mệt mỏi, thiếu sinh lực để thức dậy vào sáng mai. Vậy thì mất ngủ là gì ? Làm thế nào để nhận ra bản thân mình đang mắc chứng mất ngủ ? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết này nhé!

Mất ngủ là gì?

Hình ảnh được cung cấp bởi 鹈鹂 夏 từ Pixabay

Mất ngủ là một chứng bệnh thuộc loại bệnh rối loạn giấc ngủ, trong đó bạn khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ không sâu giấc, dễ giật mình. Tình trạng này có thể diễn ra trong thời gian ngắn (cấp tính) hoặc có thể kéo dài trong thời gian dài (mãn tính). Mất ngủ cấp tính kéo dài từ 1 đêm đến vài tuần trong khi đó mất ngủ là mãn tính khi xảy ra ít nhất 3 đêm một tuần trong 3 tháng trở lên.

Các loại mất ngủ

Hình ảnh được cung cấp bởi Moondance từ Pixabay

Có hai loại mất ngủ: nguyên phát và thứ phát.

  • Mất ngủ nguyên phát: Điều này có nghĩa là các vấn đề về giấc ngủ của bạn không liên quan đến bất kỳ tình trạng hoặc vấn đề sức khỏe nào khác.
  • Mất ngủ thứ phát: Điều này có nghĩa là bạn khó ngủ do tình trạng sức khỏe (như hen suyễn, trầm cảm, viêm khớp, ung thư hoặc ợ chua); đau đớn; thuốc; hoặc sử dụng chất kích thích (như rượu).

Bạn cũng có thể nghe về:

  • Mất ngủ khởi phát: Điều này có nghĩa là bạn khó đi vào giấc ngủ.
  • Mất ngủ duy trì giấc ngủ: Điều này xảy ra khi bạn khó ngủ suốt đêm hoặc thức dậy quá sớm.
  • Mất ngủ hỗn hợp: Với kiểu mất ngủ này, bạn vừa khó đi vào giấc ngủ vừa khó trằn trọc ngủ suốt đêm.
  • Mất ngủ nghịch lý: Khi bạn bị mất ngủ nghịch lý, bạn đánh giá thấp thời gian bạn đang ngủ. Nó tạo cảm giác như bạn ngủ ít hơn rất nhiều so với thực tế.

Nguyên nhân

Hình ảnh được cung cấp bởi Moondance từ Pixabay

Đầu tiên, nguyên nhân chính của chứng mất ngủ bao gồm:

  • Căng thẳng liên quan đến các sự kiện lớn trong cuộc sống.
  • Những thứ xung quanh bạn như tiếng ồn, ánh sáng hoặc nhiệt độ.
  • Những thay đổi đối với lịch trình giấc ngủ của bạn như trễ máy bay, thay đổi công việc mới hoặc những thói quen xấu bạn mắc phải khi gặp các vấn đề về giấc ngủ khác.
  • Gen của bạn. Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng xu hướng mất ngủ có thể xảy ra thông qua di truyền.

Ngoài ra còn cócác nguyên nhân thứ phát của chứng mất ngủ bao gồm:

  • Các vấn đề sức khỏe tâm thần như trầm cảm và lo lắng.
  • Thuốc trị cảm lạnh, dị ứng, trầm cảm, cao huyết áp và hen suyễn.
  • Đau hoặc khó chịu vào ban đêm.
  • Sử dụng cà phê, thuốc lá hoặc rượu, cũng như sử dụng ma túy bất hợp pháp.
  • Cường giáp và các vấn đề nội tiết khác.
  • Các rối loạn giấc ngủ khác, như ngưng thở khi ngủ hoặc hội chứng chân không yên.
  • Thai kỳ.
  • Bệnh Alzheimer và các loại sa sút trí tuệ khác.
  • ADHD.
  • PMS và mãn kinh.

Các triệu chứng

Hình ảnh được cung cấp bởi marlon Nainggolan từ Pixabay

Các triệu chứng của chứng mất ngủ bao gồm:

  • Buồn ngủ vào ban ngày.
  • Mệt mỏi.
  • Gắt gỏng.
  • Các vấn đề với sự tập trung hoặc trí nhớ.

Chẩn đoán

Hình ảnh được cung cấp bởi Moondance từ Pixabay

Mất ngủ cấp tính có thể không cần điều trị.
Nếu bạn khó thực hiện các hoạt động hàng ngày vì mệt mỏi, bác sĩ có thể kê đơn thuốc ngủ trong thời gian ngắn, đặc biệt không sử dụng thuốc ngủ không kê đơn . Chúng có thể có các tác dụng phụ và có xu hướng hoạt động kém hơn theo thời gian.
Đối với chứng mất ngủ kinh niên, bạn sẽ cần điều trị các tình trạng hoặc vấn đề sức khỏe của bạn để hiểu rõ hơn về tình trạng bệnh.

Biến chứng

Cơ thể và bộ não của chúng ta cần thời gian nghỉ ngơi để chúng có thể tự hồi phục và tái tạo. Giấc ngủ cũng rất quan trọng để học hỏi và lưu giữ những kỷ niệm. Nếu chứng mất ngủ khiến bạn tỉnh táo, bạn có thể mắc phải:

  • Nguy cơ cao mắc các vấn đề sức khỏe như huyết áp cao, béo phì và trầm cảm.
  • Mắt mờ.
  • Hay lo lắng.
  • Gắt gỏng.
  • Thời gian phản ứng chậm.

Phòng chống

Hình ảnh được cung cấp bởi Pintera Studio từ Pixabay

Thói quen ngủ tốt, còn được gọi là vệ sinh giấc ngủ, có thể giúp bạn đánh bại chứng mất ngủ. Dưới đây là một số mẹo:

  • Đi ngủ vào cùng một giờ mỗi đêm và thức dậy vào cùng một giờ mỗi sáng. Cố gắng không ngủ trưa quá nhiều vào ban ngày, vì chúng có thể khiến bạn ít buồn ngủ hơn vào ban đêm.
  • Không sử dụng điện thoại hoặc sách điện tử trước khi đi ngủ. Ánh sáng của chúng có thể khiến bạn khó đi vào giấc ngủ hơn.
  • Tránh caffeine, nicotine và rượu vào cuối ngày. Caffeine và nicotine là những chất kích thích và có thể khiến bạn không ngủ được. Rượu có thể khiến bạn thức giấc giữa đêm và làm giảm chất lượng giấc ngủ của bạn.
  • Cố gắng không tập thể dục gần giờ đi ngủ, vì nó có thể khiến bạn khó đi vào giấc ngủ. Các chuyên gia khuyên bạn nên tập thể dục ít nhất 3 đến 4 giờ trước khi ngủ.
  • Đừng ăn nhiều bữa vào cuối ngày, tuy nhiên một bữa ăn nhẹ trước khi đi ngủ có thể giúp bạn dễ ngủ.
  • Làm cho phòng ngủ của bạn thoải mái: tối, yên tĩnh và không quá ấm hoặc quá lạnh. Nếu phòng ngủ của bạn quá sáng mà không thể xử lý được, hãy thử sử dụng mặt nạ ngủ.
  • Thực hiện một thói quen để thư giãn trước khi đi ngủ. Ví dụ như: Đọc sách, nghe nhạc hoặc đi tắm.
  • Không sử dụng giường của bạn cho bất cứ điều gì khác ngoài giấc ngủ.
  • Nếu bạn không thể đi vào giấc ngủ hoặc không buồn ngủ, hãy thức dậy và làm điều gì đó giúp tĩnh tâm, chẳng hạn như đọc sách cho đến khi bạn cảm thấy buồn ngủ.
  • Nếu bạn có xu hướng nằm thao thức và lo lắng về mọi thứ, hãy lập danh sách việc cần làm trước khi đi ngủ. Điều này sẽ giúp bạn gạt mối quan tâm của mình sang một bên.

Xem thêm:

Sleep Hygiene

Giờ đi ngủ hợp lý – Bí quyết chọn giờ đi ngủ cho từng lứa tuổi.